Villa Knight, Haamstede

Een kleine samenvatting.

Het statige landhuis dat in Westerschouwen werd aangeduid als Villa Knight was een begrip in de omgeving. De villa, ook wel bekend als Huize Westeren Ban of als Villa Gadra werd in 1934 gebouwd als buitenverblijf van de gelijknamige familie Knight, wonende te Rotterdam die er ook een hele personeelsstaf op na hielden. De woning, gelegen aan de rand van het GADRA-bos (Geluk Aanwezig Door Rijke Arbeid), was eigendom van adelheid John Edward Knight (Rotterdam 1898 - Brig (Zwitserland) 1986) en Emilie Marquerite Barones van Asbeck (Amsterdam 1899 - Den Haag 1951 waarbij 2 kinderen werden geboren. Zoon Frederick Willem Alexander werd geboren in 1936 en vertrok al op jonge leeftijd richting Bangkok alwaar hij huwde. Kwam terug naar Nederland maar zijn Thaise vrouw kon hier niet aarden zodat ze samen rond 1978 weer terugkeerden naar Thailand.  Kort hierop is Frederick aan een hartstilstand overleden. Dochter Marie José Henriëtte Elisabeth werd in 1938 te Haamstede geboren. Marie huwde in 1964 met de Fries Gijsbert Carel Duco Everhard (Guy) d'Aumale van Hardenbroek (1928-1988). Kinderen werden niet geboren. Op latere leeftijd startte Marie een schitterende kasteelhoeve en vakantie woningen "De Heerlijkheid Satenbergh" ten westen van Tongeren. John Edward zelf was eerder gehuwd en gescheiden van Maria Helena Edith Ernestine Scheidius. Na de dood van Emilie in 1951 huwde John Edward in 1959 Johanna Rigters en gingen samen hetzelfde jaar wonen te Arona in Italië aan het Lago Maggiore.

Geslacht:

De naam Knight stamt al vanaf 1350 bij een zekere Ralph Knight in Engeland, enig speurwerk lijkt aan te geven dat de roots van het adelgeslacht Knight beginnen bij een smid, John genaamd. Deze John was de 8ste generatie van de Knights. John was in de jaren 1588-1695 een “master ironworker” (meester-smid) in de kerkgemeente Cowden (district Kent) en hij werd om die reden als “master” ook altijd voorzien van veel werk. Van zijn inkomsten schonk hij grote bedragen aan het koninkrijk. Mede door deze begunstigingen werd hij tot de adelheid verheven waarop vervolgens het nageslacht automatisch ook in de adel werd verheven. Na deze verheffing in 1618 werd de smederij overgedaan aan een zoon, Jonas, die op zijn beurt in 1633 de smidse overdeed aan John’s broer Richard, waarna nog bekend is dat de smidse nog heeft voortbestaan tot minimaal 1750 en gerund werd door verre familie na vererving en vergeving. 

Adelstand betekende welstand mede doordat de adelstand hoog geplaatste posities verkreeg in leger, maatschappij en vereniging. Grote huizen, soms kastelen, met personeel, dierentuinen, festivals en al wat erbij hoorde. Maar adelstand betekende ook, leed, om voor vriend, familie en vaderland de strijd in te gaan tijdens oorlog en geweld. Het was ook voor het aanzien om, vooropgaand in de strijd, maar meestal in werkelijkheid in/op de achtergrond, aan de strijd deel te nemen. Zo vielen er ook wel eens slachtoffers, zo ook voorvader John Knight die tijdens de Slag bij Waterloo in 1815 zijn “waterloo” vond maar het gelukkig overleefde en in Antwerpen herstelde, huwde en bleef wonen, waarna later het gezin weer in Rotterdam opdook. Even een opsomming van de directe genealogische voorouders van John Edward:

In archieven wordt John ook vermeld als Jean en Edward als Edouard.

Beknopte stamboom:

John Knight (±1770 - ±1830) x Maria Josepha Pelsener, kinderen; John Edward Knight 1819.

John Edward Knight (1819-1891) x Maria van Hoboken (1837), kinderen: (John 1858, Maria-Josepha 1861, Anthony 1862, Edward 1864).

Edward Knight (1864-1935), x Henriëtte Elisabeth Viruly, kinderen: (John Edward 1898, Henry 1903), x Sophie Marie Adrienne van Hardenbroek.

John Edward Knight (1898-1986) x Maria Helena Edith Ernestine Scheidius, x Emilie Margaretha van Asbeck, kinderen: (Frederick 1935, Marie-José 1938) x Johanna Rigters.

Landgoed:

In 1929 liet het echtpaar C. (Kees) den Boer-Hansse, een meer dan 150 jaar oude boerderij/woonhuis van J. den Boer, liggende aan de Jonge Jan Boeyesweg en staande op meer dan 100 ha grond afbreken. Er kwam een nieuwe woning, de villa, te staan, gelijktijdig werd er ook nog eens 21 ha grond verkocht aan de familie Knight. Enkele jaren later werd er een portierswoning naast gebouwd waarna de oppervlakte 32 ha omvatte. De riante villa verkreeg naast een met bloemen versierde oprijlaan ook grote moestuinen, een cactuskas, rozentuinen, exotische plantenkas en volop levende have zoals o.a. kippen, pauwen, kangoeroes, herten. In de oorlogsjaren werd er gevlucht met de nodige sierraden, schilderijen en andere rijkdommen en werd de woning in beslag genomen door enkele NSB’ers die er vaak een huis van plezier van maakten met de nodige drank en hoertjes. Na de bevrijding kwam men er terug wonen totdat Emilie in 1951 overleed, na een trap tegen het hoofd van een paard, en men naar Den Haag vertrok. Alleen met weekenden, vakanties e.d. kwam men nog in Haamstede. De uit 24 kamers bestaande villa, werd verkocht in 1954.

Hierboven een impressie van hoe mooi de woning wel niet was. Links is de begroeiing nog niet zo vol als op de andere twee foto's. De middelste is de sfeervolle entree met tuinpoort en bloeiende Wisteria. (Foto's met dank aan WP de Vrieze, Haamstede †2023)

Verval:

In 1982 nam N.V. Gadra de villa over waarna in 1985 een firma uit Barneveld in het bezit kwam.

Later, op 20 juni 1987, brandde de leegstaande villa, inmiddels in eigendom van W.K., een Gelderse campingeigenaar uit Voorthuizen, grotendeels af. Later bekende W.K. dat hij opdracht had gegeven aan C. v.d. H. uit Dordrecht om brand te stichten en via de verzekering geld te verkrijgen om ter plaatse een nieuwbouw weg te laten zetten. Het zou om één miljoen gulden gaan. (W.K., het zou gaan om een W. Knight, inderdaad familie van…) 

In 1990 werd de ruïne eigendom van graanhandelaar A.A. Dolk uit Capelle aan den IJssel welke besloten heeft om de woning terug te geven aan de natuur. De tuinen worden nog steeds goed verzorgd, d.w.z. gemaaid en geknipt. 

Misschien hoopt de tegenwoordige eigenaar dat hij er ooit nieuwe (vakantie)woningen op mag gaan bouwen om zodoende zijn inzet weer terug gaan verdienen.

Aanbeveling:

Lees het uitgebreide verhaal van de villa in het boek: Trugkieke, Burgh en Haamstede Deel 2 van Wim de Vrieze en Bas Bijkerk.

Hieronder het verhaal van een villa die overwoekerd gaat worden door de natuur. (Foto's 2022, auteur)